7.14 Ödevler


Ödev 1: Politika açısını bulmak

Bir asteroitin her an Dünya’ya çarpması olasılığı hakkındaki bir hikâyenin bilim politikası açısı nedir?

Verilmesi mümkün bir yanıt:
Olası çarpma pek çok yönüyle fizik ya da teknolojiyi ilgilendiriyor olsa da, çoğu okuyucu için toplumsal sorunlar büyük endişelere yol açacaktır, özellikle de genel halk için yazıyorsanız. Örneğin, eğer potansiyel bir çarpma kesin değilse ve eğer çarpışma olasılığı 100’de 1’se, hükümetler harekete geçmeli midir? Kabul edilemez risk için makul olan eşik nedir? Uygulanacak eylem planı ne olmalıdır? Asteroiti havaya uçurmak mı yoksa yönünü değiştirmek mi? İnsanları olası çarpışma alanlarından çıkarıp yerlerini değiştirmek mi? İnsanlara para yardımı yapılmalı mı? Yapılacaksa, hangi ölçüte göre?

Bütün bunların ötesinde, farklı pek çok değerlendirme ve açı vardır. Olasılıklar hakkında yaratıcı bir biçimde düşünün ve bunları tartışın.

Ödev 2: Gezegen savunması

Asteroit çarpması örneğine geri dönelim. 300 metre genişliğindeki asteroit Apophis’in, 13 Nisan 2015’te Dünya’ya çarpma olasılığının 37’de 1 olduğunun açıklandığı bir NASA basın konferansına koşa koşa gidiyorsunuz. Uluslar bu felaketi önlemek için harekete geçmek zorundalar.

Görev 1: Bir hikâye için gerekecek salt bilimsel bilgiler için bir liste yapın. (Nereye çarpacak? Bu çarpmanın fiziksel sonuçları neler olacak?)

Görev 2: Bir hikâyede ortaya çıkarmanız gereken bilim politikası konularının bir listesini yapın. (Nükleer bir silah gerekecek mi? Gezegenin savunulması çabasına hangi ülke liderlik edecek?)

Görev 3: Soru listenize göre hangi kaynakları aramanız gerekeceğine karar verin.

Görev 4 (isteğe bağlı): Biraz da eğlenin! Yanıtları uydurun (yayımlamak için değil, sadece bu ödev için) ve okuyucunuza ya da çalıştığınız haber kaynağına uygun olarak, birkaç yüz kelimelik bir hikâye yazın.

Ödev 3: Basın konferansı taklidi

Pekin Üniversitesi’nin, bünyesindeki profesörlerden birinin daha hafif iki elementten (kobalt ve tellürden) altın yapmayı keşfettiğiyle ilgili hayret verici bir haberi duyurmak için bir basın konferansı düzenlediğini hayal edin. Bu günümüz simyası, bir kobalt hedefini, çeşitli ağır atomlarla bombardımana tutmak ve çarpışmada ne üretildiğini görmek için yapılan rutin deneylerin rastlantısal bir sonucuydu. Basın konferansında, Pekin Üniversitesi bu işlemin ekonomik olarak uygun olduğunu ve bu altın üretimi işlemi için patent başvurusunda bulunduklarını duyuruyor. Üniversite, bu buluştan kâr etmek amacıyla bir de şirket kurmuş.

Üniversite konuşmacısına basın konferansında ne sorardınız?

Akla gelen bazı konular şunlar:

Patente kim sahip olacak?
Üniversite bu keşiften elde ettiği kazanımları nasıl kullanacak?
Bu deney bağımsız bir laboratuvar tarafından tekrarlandı mı?

Gazetenize ya da derginize yetişmeye çalışırken kimleri göz önünde bulundururdunuz? Hedef kitlenizi düşünün:

Okuyucular neyi bilmek isteyecekler?
Hangi alandaki tarafsız uzmanları arayacaksınız? Fizikçileri mi?
Pazardaki altın fiyatlarını düşürecek potansiyel altın bolluğu hakkında yorum yapabilecek bir altın sektörü temsilcisine ne dersiniz?
Kobalt ve tellür madenciliğiyle ilgili derneklerden, sevinçten coşmuş yetkililer?

İsteğe bağlı: Biraz daha eğlenin! Cevapları ve bilgileri uydurun ve çalıştığınız haber kaynağına uygun olarak, birkaç yüz kelimelik bir hikâye yazın.

Ödev 4: Bilim politikasını haber yapmak

Aşağıda, modern ve yüksek verimli bir ulusal yenilik sistemi kurması için kat etmesi gereken hâlâ çok uzun bir yolu olduğunu söyleyen, Çin’in yenilikçiliği üzerine yapılmış bir OECD incelemesiyle ilgili basın ilanını okuyun.
[ http://www.olis.oecd.org/olis/2007doc.nsf/809a2d78518a8277c125685d005300b2/ea2542c4ef3669 70c12573440033787b/$FILE/JT03231155.PDF ]

Bunun bir basın ilanı olduğunu unutmayın. Bu basın ilanını, bir haber hikâyesine dönüştürün. Bunu yaparken, aşağıdaki çeşitli soruları yanıtlamak zorundasınız:

1. Kısa bir haber için, hangi bilgilerin eksik olduğunu ve bu bilgilerle ilgili olarak kiminle röportaj yapmanız gerektiğini belirleyin. Röportaj sorularınızı hazırlayın.

Referans Yanıt: Basın ilanı, OECD incelemesinin ana içeriğini özetlemiş; ama bir haber hikâyesi yazarsanız, Çin’in araştırmada listelenen başarısızlıklarından en az bir tanesini anlatmak zorundasınız. Örneğin, ülke belli standartlara ulaşmakta nasıl başarısız oldu? Araştırmanın yazarlarıyla röportaj yaparken, onlardan bu başarısızlıklara örnekler vermelerini isteyin.

Aynı zamanda, belki Çinli bir politika araştırmacısından, bağımsız bir yorum istemek iyi bir fikir olabilir. Son olarak, eğer zamanınız kalırsa, alıntı olarak kullanmak üzere Çinli bilim insanlarından demeç ya da araştırmaya yönelik girişimcilerden, OECD incelemesinin sonuçlarıyla ilgili yorumlarını isteyebilirsiniz.

2. Aşağıdaki senaryoların bazılarından hareketle, OECD incelemesinin aklınıza getirdiği bir inceleme yazısı yazmayı istediğinizi farz edin:

Senaryo A: OECD incelemesi, Çin hükümeti (Bilim ve Teknoloji Bakanlığı diyelim) tarafından yetkilendirilmiş uluslararası bir organizasyonca yapılan bu türdeki ilk incelemedir.

Senaryo B: OECD incelemesi, yarı resmi bir Çin düşünce kuruluşu tarafından sunulan verilere dayanmaktadır. Bu düşünce kuruluşu benzer birçok rapor hazırlamıştır, ama hiçbiri OECD araştırması kadar dikkat çekmemiştir.

Senaryo C: OECD incelemesi, yarı resmi bir Çin düşünce kuruluşu tarafından sunulan verilere dayanmaktadır, ama bu düşünce kuruluşuna mensup önemli bir araştırmacı, OECD’nin bu verileri doğru bir biçimde kullanmadığını iddia etmektedir.

Senaryo D: OECD incelemesi, Çin’in bilim sistemindeki sorunları abartmış olduğu gerekçesiyle, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı tarafından reddedilmiştir.

Senaryo E: İncelemenin açıklanmasından on gün sonra, incelemeden sorumlu OECD’nin bilim ve yenilik bölümü, incelemedeki temel sonuçlardan bir kısmını geri çekmiş ve bunun nedenlerini açıklamayı reddetmiştir.

Kafanızda canlandırdığınız olay örgüsüne uygun olarak, bir ya da iki senaryo belirleyin ve daha sonra, seçtiğiniz durumlarda ne yapacağınızı hayal edin. Röportaj yapmak için en doğru kişileri seçin ve bu alıştırma için makul yanıtlar icat edin. Bu malzemeyi, çalıştığınız haber kaynağının hedef kitlesine uygun bir inceleme yazısının (ya da haber odağının) taslağını çıkarmak için kullanın.

Referans Yanıtlar: Verilen senaryoları seçmek için sabit bir reçete yoktur. Ama bir kısmını seçerseniz, hikâyenizi organize ederken tutarlı olmalısınız. Eğer hikâyenizi, OECD incelemesinin ayrıntılı bir açıklamasını vermek niyetiyle yazacaksanız, A ve B senaryoları daha uygun olabilir, çünkü size, röportajlar aracılığıyla, OECD incelemesi ile daha önceki Çin raporlarının içerikleri, neye yönelik oldukları, yöntemleri ve bunun gibi noktaları karşılaştırma olanağı sunarlar. Bu durumda, OECD incelemesinin hangi yönleriyle yeni ve farklı olduğuna odaklanarak, incelemenin yazarlarıyla, yerel ortakların önemli araştırmacılarıyla ve ilgili bilim insanlarıyla röportajlar yapmanız gerekir. OECD incelemesi için yetkilendirme veren Bilim ve Teknoloji Bakanlığı yetkilileriyle de röportaj yapmayı unutmayın.

Eğer röportaj yapmak için yukarıdaki kişilerle röportajları gerçekleştirip ilgili bilgileri çoktan elde ettiyseniz, inceleme yazınızı aşağıdaki gibi organize edebilirsiniz:

Bölüm 1: OECD incelemesinin ana bulgularını özetlemek
Bölüm 2: Yerel verilerle ilgili verilen bir demeci alıntılamak
Bölüm 3: Yerel ortak tarafından yapılan önceki araştırmaya geçmek
Bölüm 4: Önceki araştırmalara rağmen bu inceleme için neden yetkilendirme verildiğiyle ilgili bazı yetkililerce verilen demeçleri alıntılamak
Bölüm 5: Önceki araştırmalarla yeni OECD incelemesi arasındaki temel farklılıkları sıralamak
Bölüm 6: OECD araştırmasının yararıyla ilgili demeçlerden alıntılar yaparak yazıyı sonlandırmak

Ama yukarıda önerilen farklı senaryoları seçerseniz, ya OECD incelemesine karşıt ya da incelemenin ardında yatan hikâyeleri araştıran bir yazı yazmanız daha iyi olur. Her iki durumda da önce OECD incelemesi ve önceki çalışmalar arasındaki farklılıkları incelemeniz ve sonra, seçtiğiniz senaryo doğrultusunda bir araştırma yapmanız gerekir. Örneğin, eğer C senaryosunu seçerseniz, verilerin yanlış kullanıldığını iddia eden araştırmacılarla mutlaka kapsamlı bir röportaj yapmanız gerekir. Sonra, OECD incelemesinin yazarlarına dönüp, neden böyle bir farklılık olduğunu sormanız gerekir. Her iki tarafın farklı tutumlarının genel olarak anlamlı bir durumu yansıttığından emin olmadıkça, hiçbir şey yazmayın. Eğer verilerin yanlış kullanımı sadece rakamların yanlış kaydedilmesinden kaynaklanmışsa, bu durumu bir haber odağına dönüştürmeniz için hiçbir neden yoktur.

Eğer D senaryosunu seçerseniz, araştırmalarınız ve makalenizin, yetkilendirmeyi veren kuruluşun, OECD incelemesini reddetmesine odaklanması gerekir. Bu, ilginç olacaktır, özellikle de bu duruma neyin sebep olduğuyla ilgili içerideki kaynaklardan bilgi edinebilirseniz.

Eğer E senaryosunu seçerseniz, öncelikle, sonuçlardan bazılarının geri çekilmesine yol açan nedenin teknik sorunlardan mı yoksa (diyelim ki Bilim ve Teknoloji Bakanlığı’ndan gelen baskılar gibi) başka nedenlerden mi kaynaklandığını soruşturmanız gerekecektir. Eğer bazı sonuçların geri çekilmesi tamamen teknik nedenler değilse (ki pek çok durumda tek neden bu değildir), bunlar bir hikâye için umut vaat eden başlangıçlardır. Bu durumun nedenlerini öğrenmek için elinizden geleni yapın ve hazırlanması sırasında OECD incelemesi hakkında bilgi edinmiş olması gereken politika araştırmacılarıyla bağlantılarınızı kullanın.


anasayfa | Gözden geçirme soruları | Gözden geçirme sorularının yanıtları | Ödevler